BOEKOMSLAG: WALLENSTEIN'S WORSTELING

Omslag bij de historische roman Wallenstein's worsteling (spelend in de Dertigjarige oorlog) door de Duitse schrijver Gerhard Bohlman (1878-1944). Hij schreef  het boek in 1937 onder de titel Wallenstein ringt um das Reich.

In welk jaar deze Nederlandse vertaling van A.F. van Velthuizen is uitgebracht is niet bekend, maar aan het ontwerp te zien vermoedelijk jaren '50.

WILLY HERMANS

Papieren audioverpakking van de firma Willy Hermans in St. Niklaas, gespecialiseerd in "Fonoplaten - Juke Boxe's - Allerlaatste Amerikaanse suksessen - Grote keus in klassieke, Long-Playing's en 45 T." Het jaar is onbekend, maar aan de abstracte afbeeldingen te zien, het oude logo van Polydor en de gebruikte term "Long-Playing's" zou ik toch willen gaan voor achter in de jaren '50.

SINTERKLAAS 2012-2: MUZIKALE PEPERNOTEN 1

Sinterklaas (of Sint Nicolaas) is weer in het land. Zoals elk jaar komt hij vanuit Spanje kinderen de stuipen op het lijf jagen, om ze daarna kadootjes te geven. Reden voor HET Verzameloord om eens in de kasten en archieven te duiken en wat oud goed van de Goed-heiligman en zijn Pieten op te sporen.

Een oude singel op het Telefunken label (HX 1017). De copyright van deze singel ligt in 1956, vermoedelijk als 78T plaat. Jaar van persen van deze singel zal eind jaren 50 liggen.

BOEKOMSLAG: GEEF ACHT

Als een boek is uitgegeven door de drukkerij van het R.K. Jongensweeshuis te Tilburg (zoals dit boekje) hoop ik altijd op illustraties van Bep Reith. Helaas is dat bijna nooit het geval, zo ook nu. De tekeningen hebben wel enigszins dzelfde sfeer, vandaar dat ik het vandaag toch maar publiceer. Het betreft een 'nieuwe rekencursus voor de lagere school', ontwikkeld door frater S. Rombouts. Hij had hiervoor al een aanzet gegeven in 1933 onder het pseudoniem Gover Grazer. Ik kan het nu nergens meer vinden maar ik meen gelezen te hebben dat de frater zelf de tekeningen maakte. De vondst van het soldaatje voor een rekenboekje met de titel 'Geef Acht' vind ik leuk.

Op enkele tekeningen na is het gewoon een saai rekenboekje.

LOURDES 33: SINGEL HERINNERINGEN AAN EEN BEDEVAART

Een singel met "Herinneringen aan een bedevaart naar Lourdes". Niet zo maar een bedevaart want hij vond plaats in aanwezigheid van Bernardus Alfrink, Aartsbisschop van Utrecht. Hoewel er geen jaartal wordt vermeld dateert de singel met bijna zekerheid uit de periode 1955-1960. In 1955 volgt Alfrink namelijk aartsbisschop De Jong op en in 1960 wordt hij kardinaal. Die functie zou zeker zijn vermeld indien de singel van ná die tijd zou zijn. Ik denk dat de persoon linksboven op de hoes Alfrink is.

De bedevaart vond vermoedelijk plaats onder de vlag van de Vereniging tot samenstelling van Nederlandse Bedevaarten (VNB) aangezien hun logo zowel op de achterkant van de hoes als op het label is afgedrukt. Eerder publiceerde ik al een gedenktegel van de VNB.


Ik heb de twee stukken dat aartsbisschop Alfrink aan het woord is gedigitaliseerd, omdat de man een opvallende manier van praten heeft, ergens tussen Toon Hermans en Fons Jansen (wiens Lachende kerk ook al weer dateert van 1962!). Ik denk dat Alfrink een voorbeeld was.

TEDDY GRAMMOVISIE

Deze plaat (de foto's tonen de voor- en achterkant) vond ik onlangs in een van de plaatselijke kringloopwinkels. Het zei me niks, maar ik vond het er wel apart uitzien. Het is een plaatje van 8" dat gedraaid moet worden op een snelheid van 78 toeren.

Op zich is dat nog niet zo bijzonder voor een vinylplaat uit het begin van de jaren zestig, maar hier kon je tegelijkertijd een korte animatie bekijken, aan de hand van een draaimolen-achtige spiegel die in de middencirkel geplaatst moest worden (dat ding was in de kringloop helaas niet meegeleverd).

Teddy grammovisie was de Nederlandse variant op de Amerikaanse Red Raven Movie Records, die geproduceerd zijn van 1956 tot 1961.

Om een idee te krijgen hoe zoiets eruit ziet een kort filmpje ter illustratie. Het gaat hier dus om een ander (lees: Amerikaans) plaatje.

CLUEDO

Het bekende bordspel Cluedo in Nederlandse versie in de oudste vorm. In Engeland is deze doos geproduceerd tussen 1949 en 1965. Wanneer hij voor het eerst in het Nederlands verscheen is niet duidelijk. Op het internet veel aandacht aan Cluedo en zijn geschiedenis, dus dat ga ik hier niet overdoen. Wil je meer weten klik dan hier of hier in het Nederlands. Hieronder uitgebreid beeldmateriaal, iets wat op het Internet lastiger is te vinden. (klik op afbeelding om te vergroten)

V&D DISCOBAR ZEGEL

Dit curieuze dingetje trof ik aan op een Polydor single voor de Singlehoeswoensdag. Het is een papieren verzegeling. Aan de voorkant de tekst V&D Discobar Amsterdam, aan de achterkant de tekst dat ruilen alleen mogelijk is als de zegel niet is geschonden. Deze zegel was geschonden. Zouden ze nog bestaan in ongeschonden staat? Weet iemand iets te vertellen over de Discobar van V&D. Klinkt als jaren '60, maar de single waar deze op zit dateert met grote waarschijnlijkheid uit het einde van de jaren '50.
Het formaat is klein: 3,5x3,5cm, misschien had je voor LP's andere zegels.

ADVERTENTIE 10: ALABASTINE

Het merk bestaat nog steeds, maar dit is een heel oude reclame uit de tijd dat zelf klussen nog niet heel erg gangbaar was, bouwmarkten nog niet bestonden en een NIEUW product het werk van de stucadoor overnam. Jaren '50.

ADVERTENTIE 8: ERICSSON

Advertenties geven een heel aardig tijdsbeeld. Het is tegenwoordig echt ondenkbaar, reclame voor een antwoordapparaat. Dateert uit de jaren '50. Het Zweedse Ericsson draait nog steeds aan de top mee.

ALPHABET

Ik heb een tamelijk grote collectie Jumbo spellen, uit de spellenfabriek van Hausemann & Hötte. Deze had ik nog niet, althans niet in deze vorm. Deze doos dateert uit de jaren '50 en wel tussen 1952 en 1955 om precies te zijn. Ondestaand exemplaar, dat ik al had, is veel nieuwer (na 1967). Dit is af te leiden aan het logo. Een stukje geschiedenis. Na de oorlog begint de fabriek weer te draaien rond 1948. Het logo op de spellen ziet er dan uit als het bovenste logo hieronder met de initialen HH (voor Hausemann & Hötte) in de olifant. In 1952 maakt HH plaats voor het woord Jumbo, waarbij heel inventief de J het oor is van de olifant vormt. Links en rechts van het olifantje blijft de tekst gehandhaafd. Vanaf 1956 blijft alleen het olifantje over, ook nu nog het teken van Jumbo spellen. Belangrijk voor de datering is dan nog het feit dat vanaf ongeveer 1967 Jumbo mikt op de Europese markt, waardoor de dozen worden uitgevoerd in meerdere talen. De titel van het spel is meestal zodanig dat die internationaal kan worden behouden. De ondertitel of uitleg wordt meertalig.

SINGLEHOES 8: SOUNDS IN SPACE

Ik viel onmiddellijk voor dit hoesje. Heel erg jaren '50 en ook de titel Sounds in Space kan alleen uit die periode zijn, de Space-Age. Het is een demonstratie-single die behoorde bij een grote langspeelplaat. Deze heb ik niet, maar op het Internet vond ik wel de Amerikaanse versie. Daarover hieronder meer. De voorkant van de hoes is Engels, de achterkant Nederlands met geweldige tekst: De grammofoonplaat heeft reeds vele gedaantewisselingen ondergaan o.a. 78-toeren, waarna resp. de 45 toeren single- en extended play en de langspeelplaat van 33 toeren per minuut volgden. De volgende stap is: STEREO. Een klein citaat slechts, de rest is te lezen op de afbeelding van de achterkant hieronder. De single zelf is Engels gesproken door Ken Nordine. het label is RCA Victor nummer 61-7370.

Zoals gezegd heb ik de bijbehorende LP niet, maar een afbeelding van de hoes vond ik op Internet. Of de LP er in Nederland ook zo heeft uitgezien weet ik niet. De verschilen zijn echt minimaal. Dat wordt opletten de komende tijd. Op YouTube kun je de hele LP beluisteren in vier delen. Het geluid op deel 1 komt exact overeen met dat van mijn single. Dit bracht mij op de gedachte dat het singletje een Nederlandse toevoeging is. De rest van de LP is instrumentale klassieke muziek.

PLASTIC PLAYWORDS

Dat de kinderen in de jaren 50 niet alleen in Nederland snel tevreden waren met hun speelgoed, getuige dit spel (22,5x8cm) uit Engeland. Een doosje vol plastic afwasbare (en dus hygiënische) letters waar je dan als kind woorden mee kon maken. Een leerzaam tijdverdrijf. Toch heb ik de indruk dat de kinderen op de doos niet echt gelukkig zijn met hun bezigheid. Maar ja, I-pods en spelcomputers waren nog niet echt in zicht.

MICHAELIS

De Deens/Duitse tekenaar en illustrator René Michaëlis (1902-1974) is in Nederland totaal onbekend. Toch heeft hij menig kinderhart vanaf 1964 sneller laten slaan met zijn ontwerpen voor puzzels die gemaakt werden door Simplex en later door Tom Tas en Pinkwin. De onderwerpen waren apen, poezen, ruimtevaart, boerderij en nog veel meer (in een later stadium kom ik hier nog op terug).

Ook heeft hij (voornamelijk in Denemarken) kerstkaarten getekend en wat is mooier dan nu - ruim een dag voor de 25ste - enkele voorbeelden daarvan te tonen. Vermoedelijk geen witte Kerst, dan maar een vrolijke.